Kosten van conflict

Wij helpen u graag op weg

Van Beekstraat 114
1121 NS Landsmeer
T 020 - 8468174

Naar contact

Het hebben van ruzie of conflicten kost gewoon enorm veel!

Afgelopen winter publiceerden wij over de kosten van conflicten waarover zelfs vanuit het Parlement vragen zijn gesteld. Inmiddels heb ik het model dat hieraan ten grondslag lag verder uitgewerkt. Dit artikel is nu gepubliceerd in het Nederlands-Vlaams Tijdschrift voor Mediation en conflictmanagement (uitgave september 2015). De redactie van dit academische tijdschrift stelt dat zij verwacht dat dit model een belangrijk rol kan gaan vervullen in de nog komende discussie over kosten en opbrengsten van uiteenlopende vormen van conflictbehandeling. In deze blog gaan we op hoofdlijnen in op de methodiek en bevindingen.

Typen betrokken bij conflicten

In het ontwikkelde model worden de volgende betrokkenen onderscheiden die in enige vorm de kosten van conflicten dragen:

  • Subjectief betrokkenen. Zij die een conflict hebben; de lasthebber of de (vermeende) lastgever. Bijvoorbeeld een werkgever of scheidende echtelieden.

  • Systematisch betrokkenen: Zij die in enige vorm een dienende rol spelen in het conflict, qua functie, financiële belangen of bij wet. Voorbeelden zijn rechtspraak of mediators

  • Volgers: Zij die worden meegezogen in de maalstroom van het conflict en daar al dan niet zelf onderdeel van uit maken. Een individu, organisatie of overheid kan zowel partij zijn als volger. Tussen het zijn van partij en het zijn van volger zit normaliter een tijdsspanne waarbinnen de gevolg van een conflict zich materialiseren. Dit kunnen bijvoorbeeld werkgevers zijn, maar ook inkomsten- en ziektekostenverzekeraars.

De geschatte kosten bedragen minimaal 12 miljard euro

De geschatte totale kosten van conflicten in Nederland op basis van de gekozen benadering bedragen tenminste 12,0 miljard euro. Van een aantal belangrijke posten is de omvang nog niet te schatten. In totaal wordt er jaarlijks een bedrag uitgegeven dat in dezelfde orde van grote ligt als de (eenmalige) kosten van bijvoorbeeld de Fyra. De impact van conflicten is derhalve groot. Hiervan wordt 4,6 miljard euro gedragen door partijen.  De kosten van het systeem van conflictbehandeling bedragen 1,0 miljard euro.  Een bedrag van 6,4 miljard euro is als gevolgschade te classificeren. De mentale schade bij betrokken laat zich moeilijk in geld uitdrukken.

Werkgevers, overheid en verzekeraars dragen de schade

De kosten van conflicten lijken voor een belangrijk deel te worden afgewenteld op bedrijven en organisaties, soms als partij in het geschil. Maar ook de overheid, via het beroep op sociale voorzieningen alsmede verzekeraars, middels schade-uitkeringen, lijken kosten op hen afgewenteld te zien door hun natuurlijke functie. In het geval van verzekeraars is verder onderzoek naar de omvang van deze schade gewenst. Tegelijk is er een groep die, niet verrassend, economisch belang heeft bij het bestaan van conflicten. Het gaat hier om de systeemspelers. Dit geldt ook voor rechtsbijstandverzekeraars, zorgkosten en –inkomensverzekeraars en arbodiensten. Immers, de risico-inschatting voor conflicten leidt tot het afnemen van hun diensten. De omvang van deze industrie wordt op basis van de uitwerking in dit artikel geschat op 3,4 miljard euro.

Prikkels tot actie

De vraag is welke prikkels nodig zijn om tot verandering te komen. Om tot een systeemwijziging te komen, maar vooral ook verandering van gedrag van partijen lijkt het logisch te veronderstellen dat morele en economische prikkels nodig zijn. Idealiter gaan deze hand in hand. Dit zien we terug in het ontstaan van zogenaamde social enterprises die maatschappelijke problemen op een bedrijfseconomisch gezonde manier aanpakken.

De vastgestelde omvang van de gevolgschade doet de vraag rijzen of het niet economisch doelmatig zou zijn om in te zetten op preventie dan wel methodieken die escalatie zo snel mogelijk stoppen. De groep die de meeste baat lijkt te hebben bij het aanpakken van de impact van conflicten zijn commerciële organisaties/werkgevers. Het leeuwendeel van de schade wordt door hen gedragen, 7,6 miljard euro. Hoewel het niet hard gaat laat de praktijk toch zien dat er een verandering gaande is. General Electric die aangeeft zich niet meer te kunnen veroorloven mediation niet toe te passen. Motorola[1] die aangeeft via Alternative Dispute Resolution een besparing van 75% op de kosten van rechtszaken te hebben gerealiseerd. Of US Postal[2] die goede resultaten heeft geboekt in haar Redress Program waar het aantal claims op het gebied van gelijke rechten bijna 40% reduceerde.

In het systeem zien we innovatie door bijvoorbeeld de beta versie van de Rechtswijzer[3]. Een studie van de Europese Unie[4], hoewel vooral beperkt tot Italië en België, toonde aan dat middels de toepassing van mediation belangrijke financiële en tijdsvoordelen zijn te behalen. Door de Europese Commissie wordt hier ten dele ook invulling aangegeven door het implementeren van  een ADR/ODR richtlijn voor consumentengeschillen[5].

Verder zijn social enterprises de markt aan het betreden als Modria[6] en Vantage[7] die als doel hebben de wijze waarop met conflicten wordt omgegaan te veranderen zowel vanuit een systeem- als maatschappelijk perspectief.

Kortom, er lijkt een beweging in gang gezet welke nu voldoende steun dient te krijgen om daadwerkelijke verandering te bewerkstelligen. Overheid, (commerciële) organisaties en verzekeraars dragen gezamenlijk 9,1 miljard euro aan kosten. Het lijkt gewenst om samen met deze groep het besparingspotentieel te identificeren, een gezamenlijk actieplan te formuleren en maatregelen ten uitvoer te brengen om deze kosten te beperken.

Als u hier interesse in heeft kunt u het volledige artikel voor de kosten van conflicten en het model dat wij ontwikkelden om die te benaderen downloaden via de volgende link: http://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/tijdschriftmediation/2015/2/TMD_1386-3878_2015_019_002_004.

[1]Karl A. Slaikeu,Ralph H. Hasson, Controlling the Costs of Conflict: How to Design a System for Your Organization, 2012

[2] Bingham, L.B., Pitts, D.W., Highlights of Mediation at Work: Studies of the National Redress Evaluation Project, Negotiation Journal, april 2002

[3] http://rechtwijzer.nl/uitelkaar

[4] De Palo, G, Feasly, A., Orecchini, F., Quantifying the cost of not using mediation, a data analysis, 2011

[5] EU, Directive 2013/11/EU on alternative dispute resolution for consumer disputes and amending Regulation (EC) No 2006/2004 and Directive 2009/22/EC

[6]www.modria.com

[7]www.vantage.nl      

Reactie toevoegen