SITES: Snelle Interventie Team bij Escalerende Scheiding

Wij helpen u graag op weg

Van Beekstraat 114
1121 NS Landsmeer
T 020 - 8468174

Naar contact

SITES: Snelle Interventie Teams bij Escalerende Scheiding

Vandaag was er een hoorzitting/ronde tafelgesprek van de Vaste Kamercommissie Veiligheid en Justitie naar aanleiding van het rapport van de Kinderombudsman over de ‘verkenning naar een kindvriendelijke advocatuur’. Naast de Kinderombudsvrouw waren vertegenwoordigers aanwezig van de grote systeemspelers op het gebied van echtscheiding, de Rechtspraak, Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdzorg en de advocatuur alsmede het notariaat en de Vereniging Kinderbehartiger.

Kindvriendelijke advocatuur is een randvoorwaarde en geen doel op zich

Hoewel het genoemde rapport met zeer veel zorgvuldigheid is geschreven heb ik toch het idee dat de suggestie van een kindvriendelijke advocaat een overbodige is. Het lijkt mij een gegeven dat een advocaat respectvol is naar betrokken partijen, collega’s en de rechtbank alsook vriendelijk en empathisch naar de betrokken kinderen. Dit zijn naar mijn idee randvoorwaarden waaraan elke familierechtadvocaat vanzelfsprekend zou moeten voldoen. De Kinderombudsvrouw lijkt eenzelfde mening te zijn toegedaan. Opvallend genoeg leek zij enige afstand te nemen van het rapport van haar eigen organisatie. Daarbij riep zij op, onder verwijzing naar het kinderrechtencomité, tot minder juridisering en meer hulp voor kinderen en ouders. Het is goed te zien dat zij een frisse wind wil laten waaien en een constructief tegengeluid laat horen.

Ouders buitenspel?

Kort geleden publiceerden wij ons verkennende onderzoek over ‘factoren die bijdragen aan oudervervreemding’. Factoren die volgens de beschouwing in het discussion paper daaraan bijdragen zijn onder andere dat beschikkingen in meer dan de helft van de gevallen niet worden uitgevoerd en dat dit ook in vergelijkbare mate niet wordt geverifieerd door de rechter. Ook begrijpen de ouders vaak onvoldoende het handelen van bijvoorbeeld de Raad voor de Kinderbescherming en voelen zij zich vaak in de steek gelaten door de rechter. Daarmee ontstaan bouwstenen voor, wat wij noemen, een ‘onthechtscheiding’. Verandering is hard nodig om die ‘onthechting’ tegen te gaan. Daarvoor hebben wij 15 aanbevelingen gedaan welke ook met genoemde systeempartijen zijn gedeeld.

Zijn de systeempartijen voldoende zelfkritisch?

Het lijkt erop dat door de systeempartijen de noodzaak tot daadwerkelijke verandering niet zo wordt gevoeld. Door de Nederlandse Orde van Advocaten werd gesteld dat het aantal ‘onthechtscheidingen’ niet stijgt. Dat is vreemd omdat door de Vereniging van Familierechtsadvocaten vorig jaar juist wel een stijging werd geconstateerd. Deze beweging zien wij ook bevestigd op basis van de uitkomsten van onze APART Scheidingscheck welke inmiddels door bijna 100 mensen is ingevuld. De trend daarin impliceert dat het aantal ‘onthechtscheidingen’ nog zal gaan toenemen. Dit is het eerste stuk prospectieve big data (nu ja, nu nog een beetje ‘litlle’) in het speelveld van echtscheidingen. Het is opvallend dat op de vraag van het kamerlid van Toorenburg (CDA), wat men nodig had van de Kamer, ook de NOVA extra gelden wilde hebben. Als zij het idee heeft dat het probleem niet groter wordt, dan zijn toch juist minder fondsen nodig?

Oplossing voor de uitslaande brand? Spuit er extra benzine op!

Een vergelijkbaar verzoek kwam van de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdzorg alsook de Rechtspraak. Sneller en uitgebreider betrokken worden zijn hun, binnen de huidige kaders niet onlogische, wens en advies. Daarnaast werd nog een appel gedaan op het vergroten van de vergoeding binnen de rechtsbijstand. Met deze verzoeken dient zich een paradox aan. De vraag van de Kinderombudsvrouw was hoe minder te juridiseren en kinderen te ontzien binnen de echtscheidingsstrijd. En de wens van de huidige systeempartijen is dan ‘meer van ons alstublieft’ en ‘graag meer geld daarvoor’. En daarmee krijg je meer van hetzelfde naar mag worden aangenomen. Immers, indien je meer geld in het huidige systeem pompt zal dat zich meer manifesteren en zal de facto het echtscheidingslandschap meer juridiseren. Met andere woorden: Het bos staat in brand en aan de brandweer wordt gevraagd te blussen met benzine.

En als je nu eens opnieuw begint en het goede behoudt?

Indien het scheidingsproces minder gejuridiseerd moet worden en de kinderen daarbinnen beter beschermd, is het dan niet logischer om:

1)      De geldstroom naar de huidige systeempartijen te verminderen, immers dat haalt de brandstof uit het proces weg, en;

2)      dit te herinvesteren in bewustwording en begeleiding van ouders en ondersteuning van kinderen?

Het is mooi dat de rechter of de Raad voor de Kinderbescherming snelle actie willen ondernemen. Maar daar ligt niet de kern van het probleem. Dat is dat de ouders daar überhaupt niet horen te komen. De investeringen moeten dan ook niet op dat niveau liggen, maar bij de vroeg-signalering. Daarbij lijkt het logisch om een rol te onderkennen voor de gemeentes. Immers, daar is de afstand tot de mensen die gaan scheiden het kleinst en bestaan al structuren die vroeg-signalering mogelijk kunnen maken. Daarbinnen passen zelfhulpinstrumenten, ondersteuning van opvoeddeskundigen, gedragskundigen en advisering omtrent de in te zetten professionals als een mediator, kindbehartiger of advocaat.

Introductie van SITES: Snelle Interventie Teams bij Escalerende Scheidingen

Een dergelijk model zou, indien succesvol, de bestaande systeempartijen in toenemende mate buitenspel gaan zetten. De expertise die daar thans is opgebouwd hoeft niet verloren te gaan maar zou opnieuw gealloceerd moeten worden naar de gemeentes die een gemeentelijke scheidingsdesk opzetten waar mensen terecht kunnen op het moment dat zij overwegen te gaan scheiden of klem komen te zitten binnen hun scheiding. Door de inzet van online middelen kan dit op efficiënte wijze nationaal worden uitgerold. Een kinderdesk met chatfunctie lijkt daarbij een logische aanvulling. Wij pleiten dan ook voor de invoering van SITES[1] (Snelle Interventie Team bij Escalerende Scheidingen; Let op dit is nog geen link omdat we eerst met diverse partijen in gesprek willen gaan over het concept - meer volgt de komende weken). Van daaruit kan dan ook tijdig, dicht bij de mensen, gerichte hulp worden aangeboden. Daarbij zou ook prima een privaat publieke samenwerking passen met de zorgverzekeraars. Immers, een groot deel van de gevolgschade komt op hun bord[2]. Op deze wijze is het aannemelijk dat het menselijk leed en de kosten zullen dalen terwijl het sociaal rendement wordt vergroot.

Tenslotte, met alle respect voor de Vaste Kamercommissie, misschien is het ook interessant om eens met de niet voor de hand liggende partijen om tafel te gaan zitten. Het klimaatverdrag was bijvoorbeeld ook niet tot stand gekomen zonder de dialoog aan te gaan met de milieuactivisten en out of the box te denken. Als ik dan iets aan u zou mogen vragen: Hoe dwars mogen wij meedenken en wat heeft u nodig om daarin mee te gaan en tot echte verandering te komen? U kunt mij bereiken via ivor.brinkman@vantage.nl.

[1] SITES © is een concept van Vantage – De Ontflictfabriek

[2] De maatschappelijke kosten van conflicten: een modelmatige benadering, I. Brinkman, Nederlands Vlaams Tijdschrift voor Mediation en Conflictmanagement, september 2015

 

Reacties

Wat me opvalt is de samenstelling van de aanwezigen. Er wordt gesproken over minder juridisering en vervolgens zegt de advokatuur, laat ons wat meer doen en geef ons wat meer geld. Er zit geen vertegenwordiger van de mediators aan tafel, die bij uitstek werken om de scheidende partijen met zo min mogelijk pijn en met respect vor de betrokken partijen uit elkaar te laten gaan.

Ik ben met u eens dat de aandacht juist eerder en bij voorkeur preventief dient te zijn. En als het misloopt, is inderdaad snel ingrijpen van groot belang. Ik denk graag mee.

Ik ben met u eens dat de aandacht juist eerder en bij voorkeur preventief dient te zijn. En als het misloopt, is inderdaad snel ingrijpen van groot belang. Ik denk graag mee.

Reactie toevoegen